By Kasia Malwińska 
Moda zmienia się nieustannie – czasem zatacza koło, czasem buntuje się przeciwko temu, co obowiązywało jeszcze kilka sezonów wcześniej. Są jednak kobiety, których wpływ okazuje się znacznie trwalszy niż jeden trend. Ikony stylu nie tylko noszą modne ubrania – często same zmieniają sposób, w jaki kobiety myślą o modzie, sylwetce i własnym wizerunku.
Od Coco Chanel, która pomogła uwolnić kobiecą garderobę od wielu ograniczeń, przez Audrey Hepburn, Marilyn Monroe i Twiggy, aż po Kate Moss, Rihannę i Zendayę – każda epoka miała swoje bohaterki. Nie zawsze były do siebie podobne. Jedne reprezentowały wyrafinowaną elegancję, inne świadomie prowokowały, jeszcze inne udowadniały, że najlepszym modowym manifestem może być pozorna niedbałość.
Jak zmieniały się ikony stylu na przestrzeni lat? Cofnijmy się o ponad sto lat i sprawdźmy, które kobiety najmocniej zapisały się w historii mody.
Artykuł w skrócie
- Każda dekada miała kobiety, które nie tylko podążały za modą, ale także wyznaczały nowe trendy i zmieniały sposób myślenia o kobiecym stylu.
- Lata 20. należały do Coco Chanel, lata 30. do Marleny Dietrich, a kolejne dekady przyniosły takie ikony jak Vivien Leigh, Audrey Hepburn, Marilyn Monroe, Jackie Kennedy czy Twiggy.
- W latach 80. modową rewolucję wywołała Madonna, natomiast lata 90. były czasem Kate Moss i supermodelek, m.in. Naomi Campbell, Cindy Crawford i Claudii Schiffer.
- Początek XXI wieku przyniósł estetykę Y2K reprezentowaną m.in. przez Paris Hilton, a w kolejnej dekadzie ogromny wpływ na trendy miała Rihanna.
- W latach 20. XXI wieku nie istnieje już jeden dominujący styl – inspiracji dostarczają m.in. Zendaya, Bella Hadid i Dua Lipa, a współczesna moda swobodnie łączy trendy z różnych epok.
Lata 20. – Coco Chanel i kobieta uwolniona z gorsetu
Nie sposób opowiadać o modzie XX wieku bez Coco Chanel. Projektantka doskonale wyczuła, że nowoczesne kobiety potrzebują czegoś więcej niż efektownych, ale niewygodnych kreacji. Zaproponowała prostotę, swobodę i elegancję, która nie wymagała przesadnych ozdób.
Spopularyzowała dzianinowe stroje, proste fasony, krótsze fryzury, spodnie w kobiecej garderobie oraz biżuterię noszoną w mniej formalny sposób. Symbolem jej podejścia została oczywiście mała czarna – sukienka, która mimo upływu dekad nadal pozostaje jednym z najbardziej uniwersalnych elementów kobiecej szafy.
Chanel zmieniła nie tylko ubrania, ale także sposób myślenia o elegancji. Kobieta mogła wyglądać szykownie, a jednocześnie czuć się swobodnie.
Lata 30. – Marlena Dietrich łamie zasady
W kolejnej dekadzie coraz większy wpływ na modę zaczęło wywierać kino. Jedną z największych gwiazd była Marlena Dietrich, która po sukcesie filmu Błękitny anioł stała się międzynarodową sensacją.
Jej styl był niezwykle odważny jak na ówczesne czasy. Dietrich pojawiała się w garniturach, smokingach, kapeluszach i spodniach, jednocześnie zachowując niezwykle zmysłowy wizerunek. Pokazała, że elementy kojarzone wcześniej przede wszystkim z męską garderobą mogą wyglądać na kobiecie seksownie, elegancko i tajemniczo.
To właśnie ta zabawa konwencją sprawiła, że jej styl inspiruje projektantów również współcześnie.
Lata 40. – Vivien Leigh i romantyczna elegancja Hollywood
Premiera Przeminęło z wiatrem w 1939 roku sprawiła, że Vivien Leigh weszła w kolejną dekadę jako jedna z najbardziej rozpoznawalnych kobiet świata. Scarlett O’Hara zachwycała efektownymi sukniami, podkreśloną talią i starannie ułożonymi włosami.
Oczywiście filmowa garderoba nawiązywała do XIX wieku, jednak sama Leigh szybko stała się wzorem elegancji także poza ekranem. Kobiety kopiowały jej fryzury, makijaż i sposób podkreślania kobiecości.
Lata 40. były jednocześnie czasem wojennych ograniczeń, dlatego codzienna moda pozostawała znacznie bardziej praktyczna. Kobiecość musiała nauczyć się funkcjonować obok oszczędności i użyteczności.
Lata 50. – Audrey Hepburn czy Marilyn Monroe?
Jeśli jakaś dekada udowodniła, że nie istnieje jeden przepis na kobiecość, były to właśnie lata 50.
Z jednej strony mieliśmy Marilyn Monroe – platynowe włosy, czerwone usta, podkreśloną talię i kreacje eksponujące kobiece kształty. Jej wizerunek stał się symbolem hollywoodzkiego glamour i zmysłowości.
Po drugiej stronie znajdowała się Audrey Hepburn – filigranowa, subtelna i niezwykle elegancka. Proste czarne sukienki, spodnie cygaretki, baleriny, duże okulary przeciwsłoneczne i minimalistyczne dodatki stworzyły estetykę, która właściwie nigdy nie wyszła z mody.
Dwie zupełnie różne kobiety, dwa różne style i ten sam status ikony.
Lata 60. – Jackie Kennedy i Twiggy zmieniają reguły gry
W Stanach Zjednoczonych ogromny wpływ na kobiecą modę miała Jackie Kennedy. Jej perfekcyjnie skrojone kostiumy, proste sukienki, rękawiczki, duże okulary i charakterystyczne nakrycia głowy definiowały elegancję początku dekady.
Europa przeżywała natomiast modową rewolucję związaną z młodzieżową kulturą Londynu. Jej twarzą została Twiggy – modelka o bardzo szczupłej, dziewczęcej sylwetce, krótkich włosach i ogromnych oczach podkreślonych charakterystycznym makijażem.
Mini, geometryczne sukienki i mocno zaakcentowane rzęsy były całkowitym przeciwieństwem klasycznej elegancji poprzedniej dekady. Moda stała się młodsza, bardziej eksperymentalna i buntownicza.
Lata 70. – od hippisowskiej swobody do dyskotekowego blasku
Trudniej wskazać jedną ikonę lat 70., ponieważ sama dekada była niesamowicie różnorodna. Hippisowskie sukienki maxi, frędzle i etniczne wzory spotykały się z glam rockiem, punkiem i dyskotekowym błyskiem.
Wśród kobiet, które świetnie oddawały ducha epoki, warto wymienić Farrah Fawcett z jej słynną fryzurą, Diane Keaton z zamiłowaniem do garniturów czy Debbie Harry, która pod koniec dekady reprezentowała bardziej buntowniczą stronę mody.
Nie można zapominać o ABBA – sceniczne kombinezony, platformy, cekiny i spodnie dzwony stały się kwintesencją dyskotekowej ekstrawagancji.
Lata 80. – Madonna mówi: więcej znaczy więcej!
Neony, koronki, legginsy, ogromna biżuteria, szerokie ramiona i natapirowane włosy. Minimalizm? Nie w tej dekadzie.
Jedną z kobiet, które najlepiej wykorzystały modową energię lat 80., była Madonna. Koronkowe rękawiczki, gorsety, krzyżyki, kokardy we włosach, warstwowo noszona biżuteria i celowo prowokacyjne zestawienia natychmiast znajdowały naśladowczynie.
Madonna pokazała również coś, co później stało się niezwykle ważne w świecie gwiazd – wizerunek można nieustannie zmieniać i wykorzystywać jako część artystycznej opowieści.
Lata 90. – Kate Moss i era supermodelek
Lata 90. przyniosły prawdziwy kult modelek. Cindy Crawford, Naomi Campbell, Claudia Schiffer, Linda Evangelista i Christy Turlington były celebrytkami równie rozpoznawalnymi jak gwiazdy muzyki czy kina.
Osobny rozdział stworzyła jednak Kate Moss. Jej nonszalancki styl, proste sukienki, minimalistyczne zestawy, skórzane kurtki i pozornie niedbałe stylizacje doskonale pasowały do zmieniającej się estetyki dekady.
To właśnie w latach 90. ogromną popularność zdobyły slip dresses, jeans, proste T-shirty, crop topy oraz minimalizm. Mniej znów zaczęło znaczyć więcej.
Lata 2000. – Paris Hilton, Britney Spears i moda Y2K
Dziś wracamy do tej estetyki z ogromnym sentymentem, ale początek XXI wieku miał naprawdę charakterystyczny styl. Jeansy z ekstremalnie niskim stanem, krótkie topy, welurowe dresy, błysk, róż, duże okulary i niewielkie torebki były właściwie wszędzie.
Symbolem tej epoki została Paris Hilton, a ogromny wpływ na młode kobiety miały także Britney Spears, Christina Aguilera czy Beyoncé.
Moda Y2K, niegdyś wyśmiewana, po dwóch dekadach wróciła na wybiegi i ulice. To najlepszy dowód na zasadę, że w modzie nigdy nie należy mówić „nigdy więcej”.
Lata 2010. – Rihanna zmienia zasady czerwonego dywanu
Rozwój Instagrama sprawił, że trendy zaczęły zmieniać się szybciej niż kiedykolwiek. Jednocześnie styl gwiazd można było obserwować właściwie każdego dnia.
Jedną z najważniejszych ikon tej epoki stała się Rihanna. Wokalistka swobodnie przechodziła od streetwearu do haute couture, nosiła oversize’owe kurtki, transparentne kreacje, garnitury, sportowe zestawy i spektakularne suknie.
Obok niej ogromny wpływ na modę miały m.in. Lady Gaga, Beyoncé, Kim Kardashian i Victoria Beckham. Coraz wyraźniej zacierała się też granica między projektantem, celebrytką, influencerką i przedsiębiorczynią.
Lata 2020. – Zendaya, Bella Hadid i moda bez jednej definicji
Współczesna moda różni się od tej sprzed kilkudziesięciu lat przede wszystkim tym, że nie ma już jednej obowiązującej estetyki. Jednego dnia zachwycamy się minimalizmem lat 90., kolejnego wracamy do Y2K, a chwilę później inspirujemy się stylem vintage.
Jedną z najważniejszych współczesnych gwiazd czerwonego dywanu jest Zendaya. Jej współpraca ze stylistą Lawem Roachem sprawiła, że premiery filmowe stały się okazją do tworzenia całych modowych historii. Aktorka eksperymentuje z archiwalnymi projektami, haute couture i stylizacjami nawiązującymi do promowanych filmów.
Silny wpływ na trendy mają również Bella Hadid, Dua Lipa, Hailey Bieber i Rihanna. Każda reprezentuje inną estetykę, co doskonale pokazuje ducha lat 20. XXI wieku.
Co właściwie sprawia, że kobieta zostaje ikoną stylu?
Nie wystarczy nosić drogich ubrań. Prawdziwa ikona stylu zazwyczaj ma coś, czego nie można po prostu kupić – rozpoznawalność i konsekwencję połączoną z odwagą do eksperymentowania.
Najważniejsze ikony mody:
- wprowadzały lub popularyzowały nowe sposoby ubierania,
- przełamywały obowiązujące kanony,
- potrafiły uczynić prosty element garderoby swoim znakiem rozpoznawczym,
- inspirowały kobiety także poza czerwonym dywanem,
- pozostawały rozpoznawalne nawet wtedy, gdy konkretna moda już przemijała.
Moda przemija, styl zostaje
Od małej czarnej Coco Chanel, przez garnitury Marleny Dietrich, elegancję Audrey Hepburn, minispódniczki epoki Twiggy i ekstrawagancję Madonny, aż po nonszalancję Kate Moss i spektakularne stylizacje Zendayi – historia ikon stylu jest jednocześnie historią zmieniającej się kobiecości.
Każda dekada proponowała inny ideał, ale największe ikony zazwyczaj robiły coś więcej niż podążanie za trendami. To one sprawiały, że inne kobiety chciały nosić określoną fryzurę, sukienkę, spodnie czy dodatki.
I właśnie dlatego, choć moda zmienia się błyskawicznie, nazwiska takie jak Chanel, Hepburn, Monroe czy Moss nadal pozostają aktualne. Trend może trwać jeden sezon. Prawdziwy styl potrafi przetrwać całe pokolenia.
FAQ – popularne zapytania dotyczące ikon stylu na przestrzeni lat
Za jedną z najważniejszych postaci uznawana jest Coco Chanel, która pomogła spopularyzować prostszą i bardziej komfortową kobiecą garderobę. Z jej nazwiskiem do dziś kojarzona jest m.in. ponadczasowa mała czarna.
Dwie najważniejsze ikony tej dekady to Audrey Hepburn i Marilyn Monroe. Pierwsza reprezentowała subtelną, minimalistyczną elegancję, druga stała się symbolem hollywoodzkiego glamour i zmysłowości.
Twiggy wyróżniała się krótką fryzurą, dużymi oczami, charakterystycznym makijażem i dziewczęcą sylwetką. Jej wizerunek doskonale pasował do młodzieżowej rewolucji modowej lat 60.
Jedną z najważniejszych ikon była Madonna. Koronki, gorsety, duża biżuteria, rękawiczki, natapirowane włosy i odważne połączenia szybko zaczęły być kopiowane przez jej fanki.
Lata 90. należały do supermodelek. Szczególną pozycję zdobyła Kate Moss, ale ogromną popularnością cieszyły się również Naomi Campbell, Cindy Crawford, Claudia Schiffer, Linda Evangelista i Christy Turlington.
Wśród najbardziej wpływowych modowo gwiazd obecnej dekady wymieniane są m.in. Zendaya, Rihanna, Bella Hadid, Dua Lipa i Hailey Bieber. Współczesność nie ma jednak jednego obowiązującego kanonu – modne są zarówno inspiracje vintage, minimalizm, jak i powracające trendy Y2K.
Monika Prędzel